به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، مهدی حاجیوند، كارشناس بازارهای جهانی و حوزه اقتصاد در برنامه «ایران‌ جان»، با تشریح پیامدهای جنگ و بحران تنگه هرمز بر اقتصاد جهان، تأكید كرد: تحولات اخیر نشان می‌دهد ایران و تنگه هرمز چه جایگاه راهبردی و تعیین‌كننده‌ای در معادلات اقتصادی بین‌المللی دارند و برخلاف تصور دشمنان، فشار بر ایران به ایجاد یك بحران فراگیر در سطح جهانی منجر شده است.

وی با اشاره به هشدار شورای بین‌المللی فرودگاه‌های اروپایی درباره تبعات تداوم وضعیت جنگی و اختلال در تنگه هرمز گفت: بر اساس این هشدار، اگر شرایط فعلی ادامه یابد، فرودگاه‌های اروپا تنها برای حدود سه هفته ذخیره بنزین و سوخت خواهند داشت و صنعت هوانوردی این قاره با اختلال جدی روبه‌رو می‌شود.

به گفته حاجیوند، صنعت هوانوردی جهانی هم‌زمان از چند جهت تحت فشار قرار گرفته است؛ از جمله كاهش دسترسی به سوخت، افزایش حدود 60 تا 66 درصدی قیمت سوخت جت و تغییر اجباری بسیاری از مسیرهای پروازی در خاورمیانه.

این كارشناس بازارهای جهانی با اشاره به پیامدهای این وضعیت بر شركت‌های هواپیمایی افزود: بسیاری از ایرلاین‌ها پروازهای خود را كاهش داده یا لغو كرده‌اند؛ به‌عنوان نمونه، قطر حدود 20 فروند از هواپیماهای خود را در اسپانیا زمین‌گیر كرده و در مواردی قیمت برخی بلیت‌ها تا 6 برابر افزایش یافته است.

وی با استناد به گزارش شورای بین‌المللی فرودگاه‌های اروپایی خاطرنشان كرد: سوخت جت امكان ذخیره‌سازی بلندمدت ندارد و عمدتاً از طریق خط لوله از پالایشگاه‌های مجاور حوزه خلیج فارس تأمین می‌شود؛ از این رو، تداوم وضعیت جنگی می‌تواند صنعت هوانوردی اروپا را به‌طور كامل با بحران روبه‌رو كند.

حاجیوند در ادامه به تبعات جنگ برای بازارهای مالی و انرژی جهان اشاره كرد و گفت: بر اساس گزارش مفصل روزنامه فایننشال تایمز و دیدگاه تحلیلگران ارشد بازارهای مالی، جنگی كه آمریكا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به راه انداخته‌اند می‌تواند پیامدهای بلندمدت بر وال‌استریت داشته باشد.

وی افزود: در حدود 40 روز گذشته، بورس آمریكا حدود 6 تریلیون دلار از ارزش خود را از دست داده و این افت نه‌تنها در سهام شركت‌های پالایشی و انرژی، بلكه در شركت‌های فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی نیز مشاهده می‌شود.

این تحلیلگر حوزه اقتصادی با اشاره به جهش قیمت سوخت در آمریكا اظهار داشت: از آغاز جنگ، قیمت جهانی سوخت جت حدود 66 درصد افزایش یافته و در داخل آمریكا نیز میانگین قیمت بنزین از حدود 2 دلار 8 سنت به بیش از 4 دلار و 40 سنت رسیده است.
در برخی ایالت‌ها از جمله میشیگان، قیمت بنزین به حدود 9 دلار برای هر گالن گزارش شده كه از سال 1965 تاكنون بی‌سابقه است.

این كارشناس بازار جهانی انرژی همچنین با اشاره به نقش تنگه هرمز در زنجیره تأمین اوره جهان گفت: تنگه هرمز صرفاً شاهراه انتقال نفت و گاز نیست، بلكه حدود 35 درصد اوره جهان كه ماده پایه تولید كودهای شیمیایی است از این گذرگاه عبور می‌كند.

حاجیوند با تأكید بر هم‌زمانی بحران با فصل كشت و كار در بسیاری از كشورها به‌ویژه استرالیا و كشورهای آفریقایی تصریح كرد: برخی نشریات بین‌المللی در گزارش‌های اخیر خود اعلام كرده‌اند كه آفریقا در آستانه قحطی ناشی از جنگ با ایران قرار گرفته است. در این گزارش‌ها، به افزایش سرسام‌آور هزینه حمل‌ونقل، سوخت و كود شیمیایی اشاره شده و هشدار داده شده است كه تداوم جنگ می‌تواند امنیت غذایی در آفریقا را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار دهد.

وی در بخش دیگری از اظهارات خود در رادیو تهران به وضعیت كشورهای عربی حاشیه خلیج فارس اشاره كرد و با استناد به گزارش روزنامه تلگراف گفت: عربستان، امارات، كویت و بحرین وابستگی بسیار بالایی به تأسیسات نمك‌زدایی دارند و حدود 90 درصد آب آشامیدنی آن‌ها از طریق حدود 400 كارخانه نمك‌زدایی تأمین می‌شود.

حاجیوند تصریح كرد: جنگ و تنش در خلیج فارس باعث ایجاد اختلال در این تأسیسات و همچنین در صادرات نفت این كشورها و در نتیجه، بخشی از چاه‌ها و پالایشگاه‌های نفت آن‌ها تعطیل شده و صنعت گردشگری این كشورها نیز آسیب جدی دیده است.

این كارشناس اقتصادی در ادامه به هزینه‌های مستقیم جنگ برای آمریكا و اثرات تورمی آن اشاره كرد و گفت: بر اساس آمار منتشرشده از سوی منابع رسمی آمریكا، یكی از سناتورهای ارشد دموكرات اعلام كرده است كه تنها در 40 روز نخست جنگ، حدود 50 میلیارد دلار هزینه بر آمریكا تحمیل شده و این جنگ عملاً عایدی مشخصی برای آن‌ها نداشته است.

حاجیوند با اشاره به گزارش خبرگزاری رویترز افزود: برخلاف پیش‌بینی‌ها، تورم در آمریكا روند افزایشی به خود گرفته و جهش اقتصادی مورد انتظار در سه‌ماهه نخست سال 2026 محقق نشده است.

وی گفت: در این گزارش، به نقش قیمت نفت و سیاست نرخ بهره در آمریكا اشاره شده و آمده است كه فدرال رزرو به دلیل تسلط تورم بر اقتصاد این كشور، فعلاً برنامه‌ای برای كاهش نرخ بهره ندارد؛ در حالی‌كه افزایش نرخ بهره نیز خود موجب فشار بر بخش‌های مختلف اقتصاد آمریكا می‌شود.

حاجیوند در ادامه به برخی تحولات اقتصادی داخل ایران اشاره كرد و گفت: در نخستین روز هفته، بازار سرمایه كشور معاملات خود را انجام داده، هرچند برخی نمادها و حق‌تقدم‌ها همچنان در وضعیت توقف قرار دارند.
در این ایام صندوق‌های درآمد ثابت با ورود پول همراه بوده‌اند، در حالی كه صندوق‌های نقره و صندوق‌های طلا به روند منفی خود ادامه داده‌اند.

وی در تشریح وضعیت فعالیت‌های اداری و بانكی در داخل كشور افزود: مطابق تصمیمات اتخاذشده، ادارات دولتی در دوران جنگ نیز مانند قبل از جنگ به كار خود ادامه می‌دهند، اما با حداكثر 50 درصد ظرفیت نیروی انسانی.

حاجیوند گفت: در مقابل، بانك‌ها امروز در سراسر كشور با 100 درصد نیرو فعال بوده‌اند و خدمات بانكی بدون وقفه ارائه شده است.

وی همچنین از قول رئیس اتحادیه طلا و جواهر اعلام كرد كه تمامی صنوف مربوط به طلا و جواهر در كشور با ظرفیت و انرژی كامل به فعالیت خود ادامه می‌دهند كه این امر نشانه‌ای از تداوم نسبی فعالیت‌های اقتصادی در برخی بخش‌های داخلی است.

برنامه«ایران جان»، روزهای شنبه تا چهارشنبه 15 تا 20 از رادیو تهران پخش می‌شود.

مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقه‌مندان می‌توانند برنامه‌های رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.