به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، همزمان با آغاز هفته «جوانی جمعیت»، حسین مروتی، كارشناس حوزه جمعیت، در گفتگوی زنده با برنامه رادیویی «صبح نو، تهران نو»، به تشریح چالش‌های پیش روی ساختار سنی كشور و ضرورت استفاده از پنجره جمعیتی پرداخت.

مروتی با اشاره به تغییرات شدید هرم سنی در ایران اظهار داشت: كشور ما با سرعت فوق‌العاده‌ای به سمت سالخوردگی حركت می‌كند. نكته نگران‌كننده اینجاست كه برخلاف كشورهای توسعه‌یافته كه پس از دستیابی به اقتصاد قدرتمند پیر شدند، ایران پیش از توسعه‌یافتگی كامل در حال مواجهه با این پدیده است.

سقوط نرخ باروری در كمتر از دو دهه
این كارشناس با مقایسه وضعیت ایران و سایر كشورها افزود: كاهش نرخ باروری از بیش از 6 فرزند در دهه‌های 50 و 60 به كمتر از 2 فرزند در حال حاضر رسیده است. این روند در كشورهای اروپایی مانند فرانسه حدود 300 سال طول كشید، اما در ایران این اتفاق تنها طی دو دهه رخ داد. این یعنی نرخ باروری فعلی حتی جایگزین والدین هم نمی‌شود.

بحران سالمندی در راه است
وی با ارائه آماری از آینده جمعیتی كشور هشدار داد: در حال حاضر از هر 10 ایرانی، یك نفر بالای 60 سال سن دارد، اما با تداوم روند فعلی، تا سه دهه آینده از هر 4 ایرانی، یك نفر سالمند خواهد بود. این در حالی است كه تدارك لازم برای مدیریت هزینه‌های سنگین درمانی و رفاهی این حجم از جمعیت پیر دیده نشده است.

گره اصلی؛ فرهنگ یا اقتصاد؟
مروتی در پاسخ به این سوال كه سهم عوامل اقتصادی و فرهنگی در كاهش فرزندآوری چقدر است؟، گفت: اقتصاد و فرهنگ در هم تنیده‌اند، اما شواهد نشان می‌دهد ریشه اصلی مسئله، فرهنگی است. ما می‌بینیم كه در استان‌های متمول‌تر مانند گیلان و مازندران كمترین نرخ باروری و در استان محرومی مثل سیستان و بلوچستان بیشترین نرخ فرزندآوری وجود دارد. این نشان می‌دهد كه لزوماً وضع مالی بهتر به فرزندآوری بیشتر منجر نمی‌شود.

وی افزود: تا زمانی كه نگاه فرهنگی تغییر نكند، حتی با مشوق‌های كلان مالی هم ممكن است تمایل خانواده‌ها تغییر نكند. متأسفانه امروزه فشارهای اجتماعی و قضاوت‌های نادرست از سوی اطرافیان، مانع از تصمیم خانواده‌ها برای داشتن فرزندان بیشتر می‌شود.

تنهایی؛ میراث پیری جمعیت
مروتی در پایان خاطرنشان كرد: نسل گذشته با داشتن فرزندان متعدد، در دوران پیری از حمایت عاطفی و مراقبتی خانواده برخوردار بود، اما با رویه فعلی (تك‌فرزندی یا دو فرزندی)، اكثر والدین در آینده با خطر تنهایی و اقامت در خانه‌های سالمندان مواجه خواهند بود. ما باید تا دیر نشده از فرصت باقی‌مانده پنجره جمعیتی برای اصلاح این روند استفاده كنیم.


برنامه «صبح نو؛ تهران نو»؛ شنبه تا چهارشنبه ساعت 6 تا 8 از رادیو تهران پخش می‌شود.

مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقه‌مندان می‌توانند برنامه‌های رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.