استودیوی «صدای شهر» در شبكه رادیویی تهران، نزدیك به دو دهه است كه به عنوان بازوی رسانه‌ای مدیریت شهری، آخرین تحولات پایتخت را در اختیار شهروندان قرار می‌دهد؛ اما مأموریت این استودیو تنها به اطلاع‌رسانی ترافیكی محدود نمی‌شود. این مجموعه با رویكردی تخصصی، ارتقای فرهنگ شهروندی، تقویت مشاركت عمومی و ایجاد پل ارتباطی میان مردم و مدیران شهری را دنبال می‌كند. رضا كوچك‌زاده تهمتن، مدیر شبكه رادیویی تهران، در گفت‌وگویی تفصیلی، از فلسفه شكل‌گیری، مأموریت‌ها و نقش راهبردی «صدای شهر» در مدیریت كلان‌شهر تهران سخن گفت.

كوچك‌زاده تهمتن با بیان اینكه امروز اداره كلان‌شهر‌ها بدون نقش‌آفرینی رسانه‌ها امكان‌پذیر نیست، گفت: در همه دنیا رسانه‌ها یكی از اركان مدیریت شهری محسوب می‌شوند. رسانه با اطلاع‌رسانی، آگاهی‌بخشی، ایجاد ارتباط میان مردم و مسئولان و كمك به پیشبرد برنامه‌های اجتماعی، فرهنگی و عمرانی، بخشی از فرآیند اداره شهر را بر عهده دارد. وی افزود: رادیو تهران با درك همین ضرورت، در سال 1385 استودیو «صدای شهر» را راه‌اندازی كرد تا نخستین تجربه هم‌افزایی میان رسانه و مدیریت شهری شكل بگیرد؛ تجربه‌ای كه خیلی زود مورد استقبال مردم و مدیران قرار گرفت و به تدریج به یكی از مهم‌ترین ظرفیت‌های اطلاع‌رسانی شهری در پایتخت تبدیل شد. مدیر شبكه رادیویی تهران ادامه داد: هدف از راه‌اندازی این استودیو، تنها ارائه اخبار نبود، بلكه اطلاع‌رسانی، آگاهی‌بخشی، جلب مشاركت عمومی و همراه كردن شهروندان در اداره شهر، ضرورتی بود كه سال‌ها جای آن در فضای رسانه‌ای كشور خالی احساس می‌شد و به همین دلیل نیز «صدای شهر» توانست در مدت كوتاهی جایگاه ویژه‌ای میان مخاطبان پیدا كند.
وی تصریح كرد: این استودیو به صورت اختصاصی برای خدمات رسانه‌ای در حوزه مدیریت شهری فعالیت می‌كند و به واسطه ارتباط مستمر با مدیران عالی و میانی شهر، آخرین اخبار، تصمیمات و تحولات اجتماعی تهران را در اختیار شهروندان قرار می‌دهد. كوچك‌زاده تهمتن خاطرنشان كرد: «صدای شهر» در طول شبانه‌روز، هر 25 دقیقه یك‌بار و در قالب بخش‌های پنج دقیقه‌ای، تازه‌ترین وضعیت شهر را به اطلاع مردم می‌رساند و همزمان مطالبات، پیشنهادها، پرسش‌ها و درخواست‌های شهروندان را نیز به مدیران شهری منتقل می‌كند تا ارتباطی دو سویه میان مردم و مسئولان برقرار باشد. وی افزود: استقرار استودیویی اختصاصی در قلب تهران و دسترسی مستقیم به تصاویر زنده و منابع اطلاعاتی شهر، این امكان را فراهم كرده است كه آنچه در پایتخت رخ می‌دهد، بدون واسطه و با بالاترین دقت در اختیار مخاطبان قرار گیرد؛ ویژگی‌ای كه «صدای شهر» را به رسانه‌ای متفاوت در حوزه اطلاع‌رسانی شهری تبدیل كرده است.


از تونل‌های شهری تا بزرگراه‌ها؛ مرجع اطلاع‌رسانی پایتخت
مدیر شبكه رادیویی تهران با اشاره به جایگاه این استودیو در سال‌های گذشته گفت: سال‌ها رادیو تهران به واسطه استودیو «صدای شهر» تنها رسانه‌ای بود كه در تونل‌های شهری، مترو، اتوبوس‌ها و حتی تاكسی‌ها به صورت مستمر پخش می‌شد و موج FM ردیف 94 به شناخته‌شده‌ترین ایستگاه رادیویی شهر تبدیل شده بود.
وی افزود: در آن سال‌ها حتی روی تابلو‌های تبلیغاتی و نمایشگر‌های دیجیتال شهرداری در بزرگراه‌ها و خیابان‌های تهران نیز شهروندان به شنیدن رادیو تهران از طریق موج 94 دعوت می‌شدند؛ اتفاقی كه نشان می‌داد «صدای شهر» به مرجع اصلی اطلاع‌رسانی شهری تبدیل شده است. كوچك‌زاده تهمتن ادامه داد: این رویكرد امروز بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است و رادیو تهران با اتكا به ظرفیت استودیو «صدای شهر»، دوباره جایگاه خود را به عنوان مرجع اطلاع‌رسانی در تونل‌ها، شبكه حمل‌ونقل عمومی و رویداد‌های مهم شهری بازیافته است. وی تصریح كرد: هر اندازه شهر بزرگ‌تر و پیچیده‌تر می‌شود، نیاز به یك رسانه تخصصی كه بتواند اطلاعات دقیق، سریع و قابل اعتماد را در اختیار مردم قرار دهد نیز افزایش پیدا می‌كند و «صدای شهر» دقیقاً برای پاسخگویی به همین نیاز شكل گرفته است.

مأموریتی فراتر از ترافیك؛ روایت زندگی در شهر
مدیر شبكه رادیویی تهران با تأكید بر اینكه مأموریت «صدای شهر» بسیار گسترده‌تر از اطلاع‌رسانی ترافیكی است، گفت: برخی تصور می‌كنند این استودیو صرفاً وضعیت ترافیك را اعلام می‌كند، در حالی كه ترافیك تنها یكی از ده‌ها مأموریت مستمر آن به شمار می‌رود. وی افزود: شهر موجودی زنده است؛ موجودی كه حیات دارد، نفس می‌كشد و همانند هر موجود زنده دیگری، مسیر رشد، تغییر، افت‌وخیز و دگرگونی را طی می‌كند. زنده نگه داشتن این موجود، مستلزم درك مسئولیت مشترك میان مدیران شهری و شهروندان است. كوچك‌زاده تهمتن ادامه داد: شهری كه از همراهی مردم و مسئولان بی‌بهره باشد، به مرور دچار رخوت و افسردگی می‌شود. حیات شهر تنها با اجرای پروژه‌های عمرانی تأمین نمی‌شود، بلكه مشاركت اجتماعی، احساس مسئولیت شهروندان و همكاری میان همه اركان مدیریت شهری، ضامن پویایی آن است.

وی تصریح كرد: در یك كلان‌شهر هزاران مسئله ریز و درشت وجود دارد كه هر كدام به اندازه خود اهمیت دارند. شاید شهروندان به دلیل مواجهه روزانه، ترافیك را بیشتر از سایر مسائل ببینند، اما واقعیت این است كه كوچك‌ترین موضوعات شهری نیز می‌توانند آثار بزرگی بر كیفیت زندگی مردم داشته باشند.
مدیر شبكه رادیویی تهران گفت: از مهندسی منظر و زیبایی بصری شهر گرفته تا علائم راهنمایی و رانندگی، مناسب‌سازی معابر، وضعیت حمل‌ونقل عمومی، كیفیت هوای تهران، فرهنگ آپارتمان‌نشینی، حقوق متقابل شهر و شهروند، نشاط اجتماعی، وضعیت فضا‌های عمومی، پاركینگ‌ها و ده‌ها موضوع دیگر، همگی در حوزه مأموریت «صدای شهر» قرار دارند و برای هر یك باید برنامه‌ریزی رسانه‌ای انجام شود. وی افزود: شهر متعلق به همه مردم است؛ از كودك و نوجوان گرفته تا سالمندان و افراد دارای معلولیت؛ بنابراین رسانه نیز باید مطالبات همه این گروه‌ها را ببیند و برای ارتقای كیفیت زندگی آنان مطالبه‌گری و فرهنگ‌سازی كند.

كوچك‌زاده تهمتن خاطرنشان كرد: اینكه ناوگان حمل‌ونقل عمومی تا چه اندازه پاسخگوی نیاز افراد دارای معلولیت است، ریه‌های شهر چه میزان آمادگی مقابله با آلودگی هوا را دارند، شهروندان تا چه حد با فرهنگ شهرنشینی آشنا هستند و چه اندازه احساس نشاط و سرزندگی در فضای شهری جریان دارد، همگی از موضوعاتی است كه در دستور كار استودیو «صدای شهر» قرار دارد و برای آن برنامه‌سازی می‌شود. وی تأكید كرد: مأموریت «صدای شهر» صرفاً اطلاع‌رسانی نیست؛ آموزش فرهنگ شهروندی، افزایش آگاهی عمومی، جلب مشاركت مردم و پرداختن به همه موضوعاتی كه به زندگی در شهر مربوط می‌شود، گستره اصلی فعالیت این استودیو را تشكیل می‌دهد.

وی در پایان این بخش از گفت‌و‌گو اظهار كرد: استودیو «صدای شهر» نخستین و تنها تجربه همدستی و همكاری میان رسانه و مدیران عالی شهر است؛ تجربه‌ای كه بر پایه درك مشترك از یك ضرورت شكل گرفت و امروز نقش ارزشمندی در رشد، توسعه فرهنگی، اجتماعی و عمرانی تهران بر عهده دارد. آینده كلان‌شهر تهران، افزایش رضایتمندی شهروندان و پویایی شهر، در گرو استمرار همین همدلی و همكاری میان رسانه، مدیران شهری و مردم است.


همكاری راهبردی شهرداری تهران و رادیو تهران
كوچك‌زاده تهمتن یكی از مهم‌ترین عوامل موفقیت استودیو «صدای شهر» را همكاری مستمر و راهبردی میان شهرداری تهران و شبكه رادیویی تهران دانست و گفت: شكل‌گیری این استودیو از ابتدا بر پایه یك فهم مشترك میان مدیریت شهری و رسانه استوار بود؛ فهمی كه بر این اصل تأكید داشت كه اداره كلان‌شهر تهران بدون همراهی رسانه و مشاركت مردم امكان‌پذیر نیست. وی افزود: ارتباط مستمر و بی‌واسطه میان شهرداری تهران و رادیو تهران، این امكان را فراهم كرده است كه آخرین اطلاعات، تصمیمات و تحولات شهری در كوتاه‌ترین زمان ممكن در اختیار شهروندان قرار گیرد و در مقابل، مطالبات، دغدغه‌ها و پیشنهاد‌های مردم نیز بدون واسطه به مدیران شهری منتقل شود.

مدیر شبكه رادیویی تهران ادامه داد: این تعامل دوسویه، تنها به تبادل اطلاعات محدود نمی‌شود، بلكه به ایجاد یك جریان مؤثر در حوزه فرهنگ شهروندی، آگاهی‌بخشی عمومی و افزایش مشاركت اجتماعی منجر شده است؛ ظرفیتی كه امروز می‌تواند به عنوان الگویی موفق برای همكاری میان رسانه و مدیریت شهری مورد توجه قرار گیرد. وی تصریح كرد: هر اندازه این همكاری تقویت شود، زمینه برای ارتقای كیفیت زندگی شهروندان، توسعه فرهنگ شهرنشینی و اجرای موفق‌تر برنامه‌های مدیریت شهری نیز فراهم‌تر خواهد شد. كوچك‌زاده تهمتن خاطرنشان كرد: انتظار می‌رود مدیران شهری با نگاه راهبردی، حمایت از این استودیو را بیش از گذشته در دستور كار قرار دهند، زیرا «صدای شهر» صرفاً یك برنامه رادیویی نیست، بلكه بستری برای گفت‌وگوی مستقیم مردم و مدیران و مشاركت شهروندان در اداره پایتخت است.

رادیو؛ رسانه‌ای كه در بزنگاه‌های بحران كنار مردم می‌ایستد
مدیر شبكه رادیویی تهران با اشاره به ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد رادیو در مقایسه با سایر رسانه‌ها گفت: رادیو رسانه‌ای سهل، سریع و در دسترس است كه می‌تواند در كوتاه‌ترین زمان ممكن پیام را به مخاطب منتقل كند. مهم‌ترین ویژگی این رسانه آن است كه مخاطبانش برخلاف بسیاری از رسانه‌های دیگر، الزاماً در یك مكان ثابت حضور ندارند. وی افزود: بخش قابل توجهی از شنوندگان رادیو، هنگام رانندگی، در مسیر رفت‌وآمد، محل كار یا در حال انجام فعالیت‌های روزمره به برنامه‌ها گوش می‌دهند و همین ویژگی باعث شده است رادیو در شرایط بحرانی، كاركردی متفاوت و اثرگذار داشته باشد.
كوچك‌زاده تهمتن ادامه داد: در زمان وقوع حوادثی مانند بارش‌های شدید، وزش باد، سیلاب، تصادفات گسترده، انسداد معابر، بسته شدن تونل‌ها و هر رخداد دیگری كه زندگی روزمره شهروندان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، «صدای شهر» بلافاصله وارد میدان اطلاع‌رسانی می‌شود و تلاش می‌كند اطلاعات مورد نیاز مردم را در سریع‌ترین زمان ممكن در اختیار آنان قرار دهد.

وی تصریح كرد: یكی از ویژگی‌های این استودیو، انعطاف در شرایط ویژه است. هر زمان شرایط اضطراری در شهر ایجاد شود، مدت فعالیت استودیو نیز متناسب با همان شرایط افزایش پیدا می‌كند تا اطلاع‌رسانی بدون وقفه ادامه داشته باشد. مدیر شبكه رادیویی تهران افزود: در طوفان‌هایی كه موجب سقوط درختان و مسدود شدن مسیر‌ها شد، «صدای شهر» با افزایش زمان فعالیت خود، به صورت لحظه‌ای آخرین وضعیت معابر را اطلاع‌رسانی كرد و این روند تا بازگشت شرایط عادی ادامه یافت. وی ادامه داد: در بارش‌های سنگین برف، حوادث شهری و بسیاری از رخداد‌های دیگر نیز این استودیو همواره در كنار مردم حضور داشته و تلاش كرده است با اطلاع‌رسانی دقیق، بخشی از مشكلات شهروندان را كاهش دهد.

كوچك‌زاده تهمتن خاطرنشان كرد: كمك به روان‌سازی ترافیك در ساعات اوج تردد، تنها بخشی از مسئولیت «صدای شهر» است. همراهی با مدیران شهری در اجرای پروژه‌های عمرانی، اطلاع‌رسانی درباره طرح‌های شهری و جلب مشاركت مردم در رویداد‌های مختلف نیز بخش دیگری از مأموریت‌های این استودیو را تشكیل می‌دهد

صدای شهر؛ رسانه‌ای فراتر از یك اپلیكیشن مسیریابی
مدیر شبكه رادیویی تهران با رد این تصور كه «صدای شهر» صرفاً نقش یك سامانه اعلام وضعیت ترافیك را ایفا می‌كند، گفت: اطلاع‌رسانی ترافیكی فقط یكی از مأموریت‌های روزمره این استودیو است و نباید فعالیت آن را به همین حوزه محدود كرد. وی افزود: شهر، مجموعه‌ای گسترده از موضوعات مختلف را دربر می‌گیرد؛ از مهندسی منظر، كیفیت هوا، ساخت‌وساز‌ها و پروژه‌های عمرانی گرفته تا حمل‌ونقل عمومی، محیط‌زیست، فرهنگ شهروندی، نشاط اجتماعی و ده‌ها موضوع دیگر كه همگی در حوزه مأموریت «صدای شهر» قرار دارند. كوچك‌زاده تهمتن ادامه داد: تفاوت اساسی این استودیو با اپلیكیشن‌های مسیریابی در نوع نگاه آنهاست. این سامانه‌ها برای استفاده فردی طراحی شده‌اند و تلاش می‌كنند بهترین مسیر را به یك كاربر پیشنهاد دهند، اما نگاه «صدای شهر» معطوف به منفعت عمومی و مدیریت جریان زندگی در شهر است.

وی تصریح كرد: هدف ما تنها این نیست كه یك خودرو از مسیر خلوت‌تری عبور كند، بلكه تلاش می‌كنیم با اطلاع‌رسانی، فرهنگ‌سازی و آگاهی‌بخشی، به روان‌تر شدن حركت شهر، افزایش ایمنی، كاهش رفتار‌های پرخطر و ارتقای كیفیت زندگی همه شهروندان كمك كنیم. وی افزود: اگر امروز از ترافیك سخن گفته می‌شود، این موضوع تنها به دلیل ملموس‌تر بودن آن برای مردم است؛ در حالی كه شهر صد‌ها مسئله دیگر دارد كه هر روز باید برای آنها برنامه‌ریزی، تصمیم‌سازی و فرهنگ‌سازی شود و «صدای شهر» خود را نسبت به همه این حوزه‌ها مسئول می‌داند.


روایت‌هایی از اثرگذاری «صدای شهر» در متن زندگی پایتخت
كوچك‌زاده تهمتن با اشاره به تجربه‌های نزدیك به دو دهه فعالیت استودیو «صدای شهر»، گفت: در این سال‌ها خاطرات فراوانی از همراهی با مردم و اثرگذاری این رسانه در حل مسائل شهری شكل گرفته كه هر كدام به‌تنهایی می‌تواند روایت مستقلی باشد. وی افزود: «صدای شهر» یك رسانه شنیداری است، اما به واسطه بهره‌مندی از دوربین‌های نظارت تصویری شهر، بسیاری از اتفاقات را به صورت زنده رصد می‌كند و تلاش دارد آنچه را در سطح شهر رخ می‌دهد، در سریع‌ترین زمان ممكن به اطلاع شهروندان برساند.

مدیر شبكه رادیویی تهران ادامه داد: گاهی اتفاقاتی در سطح شهر رخ می‌دهد كه اگر همان لحظه به آن پرداخته نشود، می‌تواند به حادثه‌ای جدی تبدیل شود. برای نمونه، در یكی از بزرگراه‌های تهران، راننده‌ای مسیر قابل توجهی را با دنده عقب طی می‌كرد؛ اقدامی كه می‌توانست جان افراد زیادی را به خطر بیندازد. در همان زمان، استودیو «صدای شهر» با اطلاع‌رسانی و هشدار نسبت به مخاطرات این رفتار، تلاش كرد از وقوع حادثه جلوگیری كند. وی تصریح كرد: بخش مهمی از مأموریت این استودیو، شنیدن صدای مردم و پیگیری مطالبات آنان است. بار‌ها پیش آمده است كه یك تماس مردمی، زمینه‌ساز حل یك مسئله مهم شهری شده است.

كوچك‌زاده تهمتن گفت: در یكی از این موارد، یكی از شهروندان با استودیو «صدای شهر» تماس گرفت و نسبت به یك مشكل عمرانی گلایه كرد. بررسی‌های بعدی نشان داد آن موضوع تنها دغدغه یك نفر نیست، بلكه مطالبه ساكنان یك محله پرجمعیت است. به همین دلیل، همكاران ما با تهیه گزارش، پیگیری موضوع از مسئولان مربوطه و انعكاس مطالبات مردم، روند رسیدگی به آن را دنبال كردند و در نهایت مشكل برطرف شد.
وی افزود: نتیجه این پیگیری، تنها رفع یك مشكل عمرانی نبود؛ بلكه اعتماد و همراهی مردم را نیز به دنبال داشت، به گونه‌ای كه ساكنان آن محله با رادیو تهران همراه شدند و از پیگیری انجام‌شده قدردانی كردند.

مدیر شبكه رادیویی تهران ادامه داد: چنین تجربه‌هایی كم نیست. هر روز با موضوعاتی روبه‌رو می‌شویم كه شاید در ظاهر كوچك به نظر برسند، اما در زندگی روزمره شهروندان اثر قابل توجهی دارند و همین موضوع، اهمیت توجه رسانه به جزئیات زندگی شهری را نشان می‌دهد. وی خاطرنشان كرد: حتی برای لحظات كوتاه حضور شهروندان در فضا‌های عمومی نیز باید برنامه‌ریزی داشت. اینكه چگونه می‌توان زمان انتظار مردم در ایستگاه‌های مترو یا پایانه‌های حمل‌ونقل عمومی را به تجربه‌ای بهتر و دلپذیرتر تبدیل كرد، موضوعی است كه از نگاه «صدای شهر» اهمیت دارد، زیرا همین جزئیات بر روحیه و آرامش روانی شهروندان اثر می‌گذارد.

كوچك‌زاده تهمتن تصریح كرد: شهر مجموعه‌ای زنده، پویا و در حال حركت است و میان روان شهر و روان شهروند ارتباطی مستقیم وجود دارد. گاهی یك توقف نابجا در حاشیه خیابان یا یك گره ترافیكی كوچك، آرامش هزاران نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد و این همان نسبتی است كه در استودیو «صدای شهر» هر روز به‌صورت عینی لمس می‌شود. وی افزود: خاطرات تلخ و شیرین فراوانی از این همراهی وجود دارد؛ خاطراتی كه هر كدام بخشی از روایت زندگی در تهران است و شاید در فرصتی دیگر بتوان به صورت مستقل آنها را بازگو كرد.

رسانه؛ حلقه اتصال مردم و مدیریت شهری
مدیر شبكه رادیویی تهران مهم‌ترین مأموریت «صدای شهر» را ارتقای فرهنگ عمومی شهروندان، اطلاع‌رسانی، آگاهی‌بخشی و جلب مشاركت عمومی در برنامه‌ریزی‌ها و طراحی‌های مدیریت شهری دانست و گفت: اداره مطلوب شهر بدون همراهی مردم و مسئولان امكان‌پذیر نیست. وی افزود: رسانه در میانه این دو قرار دارد؛ از یك سو صدای مردم را به مدیران شهری می‌رساند و از سوی دیگر، برنامه‌ها، سیاست‌ها و اقدامات مدیریت شهری را برای شهروندان تبیین می‌كند تا زمینه تعامل، همدلی و مشاركت عمومی فراهم شود. كوچك‌زاده تهمتن ادامه داد: اگر شهروندان نسبت به مسائل شهر احساس مسئولیت كنند و مدیران نیز صدای مردم را بشنوند، بسیاری از مشكلات با سرعت بیشتری حل خواهد شد و كیفیت زندگی در شهر نیز ارتقا پیدا می‌كند.

وی تصریح كرد: هدف نهایی «صدای شهر» این است كه با همكاری مردم، مدیران شهری و رسانه، شهری زنده، پویا، بانشاط و روان شكل بگیرد؛ شهری كه توسعه عمرانی، فرهنگی، اجتماعی و زیست‌محیطی در آن همزمان دنبال شود و شهروندان از زندگی در آن احساس رضایت بیشتری داشته باشند. مدیر شبكه رادیویی تهران خاطرنشان كرد: «صدای شهر» خود را صرفاً یك برنامه رادیویی نمی‌داند، بلكه آن را رسانه‌ای برای همراهی با زندگی مردم، تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی و كمك به آینده بهتر تهران می‌داند؛ آینده‌ای كه تحقق آن بدون مشاركت شهروندان و همدلی میان رسانه و مدیریت شهری امكان‌پذیر نخواهد بود.


راه‌های ارتباطی با رادیو تهران
شنوندگان می‌توانند برنامه «صدای شهر» و دیگر برنامه‌های شبكه رادیویی تهران را از طریق موج FM ردیف 94 مگاهرتز و موج AM ردیف 1332 كیلوهرتز دنبال كنند. همچنین امكان دسترسی به پخش زنده و آرشیو برنامه‌ها از طریق پایگاه اینترنتی رادیو تهران فراهم است و مخاطبان می‌توانند دیدگاه‌ها، پیشنهاد‌ها و مطالبات خود را از طریق سامانه پیامكی 3000094 با این شبكه در میان بگذارند. صفحه رسمی رادیو تهران در شبكه‌های اجتماعی و همچنین اپلیكیشن «ایران‌صدا» نیز امكان دسترسی آسان به پخش زنده و آرشیو برنامه‌ها را برای علاقه‌مندان فراهم كرده است.