به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران ، محمد سپاسی، استاد دانشكده هنر و كارشناس فرهنگی، در گفت‌وگو با برنامه «صبح نو، تهران نو» رادیو تهران به بررسی ریشه‌های تاریخی و اهداف پنهان سیاست كشف حجاب در دوران حكومت رضاخان پرداخت و تصریح كرد: این تصمیم ناگهانی و خشن، نتیجه یك روند برنامه‌ریزی‌شده و متأثر از القائات جریان‌های وابسته به غرب بود.

وی با بیان اینكه رضاخان شخصاً از تفكر فرهنگی منسجمی برخوردار نبود، افزود: طراحی این تغییرات توسط افرادی چون علی‌اصغر حكمت و برخی جریان‌های روشنفكری وابسته انجام شد و رضاخان بیشتر نقش مجری سیاست‌هایی را داشت كه به او القا می‌شد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: پیش از اجرای سیاست كشف حجاب، تغییر پوشش مردان و اجرای قانون كلاه پهلوی در سال 1307 آغاز شد و این اقدام به‌عنوان مقدمه‌ای برای مداخله گسترده‌تر حكومت در فرهنگ و سبك زندگی جامعه عمل كرد.

سپاسی با اشاره به جایگاه پوشش در هویت تاریخی و قومی ایرانیان گفت: در بسیاری از اقوام، بی‌كلاه بودن یا تغییر پوشش نوعی توهین تلقی می‌شد، اما حكومت وقت بدون توجه به باورهای اجتماعی و فرهنگی، سیاست یكسان‌سازی اجباری را در دستور كار قرار داد.

وی افزود: حتی روحانیون نیز برای پوشیدن لباس روحانیت مجبور به دریافت مجوز و شركت در آزمون‌های دولتی بودند كه نشان‌دهنده شدت كنترل فرهنگی حكومت بود.

این كارشناس فرهنگی، سفر رضاخان به تركیه در سال 1313 و ملاقات با آتاتورك را نقطه عطفی در تشدید این سیاست‌ها دانست و اظهار كرد: مشاهده ظواهر صنعتی تركیه باعث شد این تصور القا شود كه عقب‌ماندگی ایران ناشی از پوشش دینی زنان است.

وی تأكید كرد: به رضاخان چنین القاء شد كه برای رسیدن به پیشرفت و توسعه، باید دین از عرصه اجتماعی حذف و حجاب زنان برداشته شود.

به گفته سپاسی، پس از بازگشت رضاخان از تركیه، دستوراتی صادر شد كه بر اساس آن هیچ زنی حق استفاده از حجاب نداشت و حتی ادارات و مغازه‌ها از ارائه خدمات به زنان محجبه منع می‌شدند.

این استاد دانشگاه با اشاره به واكنش‌های اجتماعی نسبت به این سیاست افزود: شدت برخورد پلیس و شهربانی به حدی بود كه حتی برخی طراحان این سیاست‌ها در نامه‌هایی نسبت به پیامدهای اجتماعی و واكنش منفی مردم هشدار داده بودند.

سپاسی به نخستین اعتراض‌های مردمی در برابر كشف حجاب اشاره كرد و گفت: تحصن علمای شیراز در مسجد وكیل و سپس قیام مسجد گوهرشاد از جمله نمونه‌های شاخص مقاومت اجتماعی در برابر این اجبار حكومتی بود.

وی با استناد به روایت شاهدان عینی و برخی اسناد تاریخی، از سركوب خونین مردم در واقعه مسجد گوهرشاد سخن گفت و افزود: بر اساس برخی گزارش‌ها، بیش از یك‌هزار و 600 نفر در جریان این حادثه به شهادت رسیدند.

این استاد دانشگاه در پایان تصریح كرد: خشونت علیه زنان محجبه، كشیدن چادر از سر آنان و تحقیر خانواده‌ها، زخم عمیقی در حافظه تاریخی مردم ایران بر جای گذاشت كه آثار فرهنگی و اجتماعی آن تا سال‌ها بعد در جامعه قابل مشاهده بود.

برنامه «صبح نو؛ تهران نو»؛ شنبه تا چهارشنبه ساعت 6 تا 8 از رادیو تهران پخش می‌شود.

مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقه‌مندان می‌توانند برنامه‌های رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.