به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، دكتر جابر سیوانی‌زاده، مدرس حقوق بین‌الملل، در برنامه «دور یك میز»-سه شنبه 7 بهمن- رادیو تهران، پیگیری‌ها در حقوق بین‌الملل را به دو بخش حقوقی و قضایی تقسیم كرد و توضیح داد كه برخلاف حقوق داخلی كه اصل بر صلاحیت دادگاه است، در حقوق بین‌الملل اصل بر صلاحیت دادگاه منوط به رضایت طرفین است، كه این امر یكی از موانع اصلی رسیدگی به تخلفات بین‌المللی است.

مسیر دیوان داوری ایران و آمریكا:
وی افزود: بهترین و عملیاتی‌ترین گزینه برای ایران، پیگیری در دیوان داوری دعاوی ایران و آمریكا است. صلاحیت این دیوان شامل رسیدگی به تعهد دولت آمریكا در خصوص عدم مداخله در امور داخلی ایران است كه پس از تسخیر لانه جاسوسی و با تضمین كتبی امام خمینی (ره) شكل گرفته است. نكته مهم این است كه تعهد عدم مداخله یك تعهد یك‌جانبه است و در این چارچوب، امكان طرح دعوای متقابل توسط آمریكا علیه ایران وجود ندارد، لذا پیگیری این پرونده در دولت فعلی جریان دارد.

تفسیر اقدامات آمریكا و حقوق بین‌الملل:
دكتر سیوانی‌زاده تأكید كرد كه «مجرم» تلقی كردن ترامپ عمدتاً مبتنی بر قوانین داخلی ایران است؛ زیرا در چارچوب قوانین بین‌المللی، «تهدید به جنگ» جرم‌انگاری صریح نشده، هرچند نقض منشور ملل متحد محسوب می‌شود و رسیدگی به آن در صلاحیت شورای امنیت است كه با وتوی آمریكا مواجه خواهد شد.
وی با تفكیك میان حقوق بین‌الملل عمومی و حقوق كیفری بین‌المللی توضیح داد كه دولت‌ها مرتكب جرم نمی‌شوند، بلكه مرتكب «عمل متخلفانه بین‌المللی» می‌شوند كه ضمانت اجرای آن طرح در دادگاه صالح یا اقدام متقابل است. اقدامات سختگیرانه‌تر آمریكا مانند تحریم‌های گسترده، اگر به حدی از شدت برسد كه توانایی اداره دولت یا تغییر تصمیمات را سلب كند، می‌تواند مصداق توسل به زور تلقی شود كه خود از مصادیق منع مداخله است.

ظرفیت‌های دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ):
او گفت: در صورت عدم وجود مبنای صلاحیت مقدماتی در دیوان بین‌المللی دادگستری، می‌توان از ظرفیتی تحت عنوان -Forum Prorogatum- استفاده كرد؛ یعنی طرح دعوا بدون مبنای صلاحیت اولیه و سپس اخذ رضایت موخر كشور طرف دعوا برای استماع پرونده. همچنین، مطرح كردن موضوع در شورای امنیت، اگرچه منجر به قطعنامه به دلیل وتو می‌شود، اما ظرفیت بیانی دارد و كشور وتو كننده در افكار عمومی جهانی پاسخگو خواهد بود.

نیاز به دكترین حقوقی داخلی:
در نهایت، دكتر سیوانی‌زاده بر این نكته تأكید كرد كه ایران به دلیل داشتن هژمونی ایدئولوژیك در برابر آمریكا، از نظر مبانی فكری كمبود دارد و باید دكترین حقوق بین‌الملل ملی خود را می‌ساخت.
وی همچنین مفهوم جنگ را تحول‌یافته دانسته و اقدامات آمریكا علیه ایران را در لایه‌های عمیق‌تر، نه صرفاً تحریم، بلكه جنایت اقتصادی دانست، زیرا در این وضعیت، قدرت بازدارندگی متقابل وجود ندارد. رسیدگی به مسئولیت كیفری افرادی كه از كشور خارج شده‌اند نیز در صلاحیت دادگاه‌های داخلی ایران (مانند شعبه 55 قوه قضائیه) قرار دارد.

«دور یك میز» از شنبه تا چهارشنبه ساعت 12:30 تا 14 بصورت زنده از رادیو تهران روی موج 94 مگاهرتز به روی آنتن می‌رود. ضمن اینكه علاقمندان می‌توانند این برنامه را به صورت تصویری در پایگاه اطلاع رسانی این شبكه رادیویی مشاهده نمایند.

مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقه‌مندان می‌توانند برنامه‌های رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.