در برنامه «دور یك میز» رادیو تهران، دكتر محمد رستمپور با بررسی رخدادهای 18 و 19 دیماه 1404، به تحلیل چگونگی بازنمایی و مداخله رسانههای فارسیزبان خارج از كشور پرداخت و تفاوت عملكرد آنها را در قالبهای مختلف رسانهای، شیوههای روایتسازی، عددسازی و بهرهگیری از احساس تبعیض تشریح كرد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، در برنامه «دور یك میز»-سه شنبه 28 بهمن-، دكتر محمد رستمپور كارشناس و پژوهشگر حوزه سیاسی، با اشاره به تفاوت بنیادین رخدادهای دیماه 1404 از منظر رسانهای نسبت به دورههای پیشین، تأكید كرد كه برای تحلیل اثرگذاری رسانهها باید میان قالبهای مختلف از جمله تلویزیون و شبكههای اجتماعی تمایز قائل شد.
به گفته وی، رسانههای اجتماعی منطق مصرف متفاوتی دارند و نمیتوان همان ادبیات و ساختار رسانههای رسمی را در آنها تداوم بخشید.
وی اظهار داشت: رسانههای فارسیزبان خارج از كشور، از جمله ایران اینترنشنال و بیبیسی فارسی، در جریان حوادث اخیر به شكلی كمسابقه خشونت را برجسته و ترویج كردند.
به گفته او، بیبیسی فارسی كه از سال 1387 فعالیت خود را آغاز كرده، پیشتر رویكردی حرفهایتر داشت اما در این دوره تلاش كرد خود را به ایران اینترنشنال نزدیك كند و از آن عقب نماند.
رستمپور با رد هماهنگی قبلی رسانههای خارجی با رخدادهای 18 و 19 دی، معتقد است كه رسانهها نیز در برابر سطح خشونت رخداده غافلگیر شدند و پس از آن كوشیدند با روایتسازی، بر موج تحولات سوار شوند.
او مقصریابیِ صرف از رسانهها را ناكافی دانست و تأكید كرد كه در تحلیل پدیدههای اجتماعی باید عوامل متعدد را در نظر گرفت.
به گفته وی، در سال 1401 یكی از محورهای اصلی رسانههای فارسیزبان، قرار دادن ایران در كنار روسیه و چین به عنوان محورهای اقتدار سیاسی اما دارای رفتارهای ضدمردمی بود. اما در سال 1404 این محور تغییر یافت و به جای آن، ایران در كنار حكومتهایی چون عراق و لیبی تصویر شد تا روایت «بنبست» و «فروپاشی» تقویت شود.
او در این زمینه به تجربه مداخله ناتو در لیبی اشاره كرد.
وی همچنین گفت: به دلیل قطعی ساعتی اینترنت در جریان حوادث، امكان تولید «خردهروایت» برای رسانههای معارض كاهش یافت و تمركز آنها به جای روایتسازی فردی، بر عددسازی و برجستهسازی آمار كشتهها قرار گرفت؛ اقدامی كه هم مخاطب داخلی و هم مخاطب خارجی را هدف قرار میداد و به گفته او با هدف مشروعیتبخشی به مداخله خارجی صورت گرفت.
رستمپور با اشاره به بازتابهای بینالمللی، از جمله گزارشهایی در شبكه سیانان، تأكید كرد كه برخی روایتهای منتشرشده از سوی رسانههای فارسیزبان در فضای رسانهای جهانی نیز بازتاب یافته است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، عملكرد رسانههای داخلی را از نظر تولید محتوا مثبت ارزیابی كرد اما مشكل اصلی را در حوزه توزیع و بیاعتمادی مخاطب دانست.
به گفته او، چسبندگی رسانه به سیاست و اقتصاد و افزایش خط قرمزها موجب كاهش اعتماد عمومی شده و زمینه اثرگذاری رسانههای معارض را فراهم كرده است.
رستمپور در پایان، مهمترین اهرم رسانههای فارسیزبان خارج از كشور را برجستهسازی «احساس تبعیض» و «ادراك فساد» عنوان كرد و افزود كه هرچند جعل و دروغ نیز در این فرآیند نقش دارد، اما ناكارآمدی و تبعیض واقعی میتواند به مهمترین نقطه اتكای رسانههای معارض تبدیل شود.
به اعتقاد او، برای كاهش اثرگذاری این رسانهها باید زمینههای شكلگیری احساس تبعیض و نارضایتی در داخل كشور مورد تدبیر قرار گیرد.
«دور یك میز» از شنبه تا چهارشنبه ساعت 12:30 تا 14 بصورت زنده از رادیو تهران روی موج 94 مگاهرتز به روی آنتن میرود. ضمن اینكه علاقمندان میتوانند این برنامه را به صورت تصویری در پایگاه اطلاع رسانی این شبكه رادیویی مشاهده نمایند.
مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقهمندان میتوانند برنامههای رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.