یك روانشناس و پژوهشگر علوم اعصاب با تأكید بر نقش تابآوری در حفظ سلامت روان و جسم در شرایط بحرانی و فضای جنگی، سه محور مهارتهای رفتاری، مهارتهای شناختی و اصلاح سبك زندگی را مهمترین راهكارهای كاهش استرس عمومی جامعه دانست و تأكید كرد مردم باید با مدیریت زمان پیگیری اخبار، استفاده از منابع معتبر، حفظ روال عادی زندگی، توجه به تغذیه و فعالیت بدنی و تقویت همدلی و فعالیت داوطلبانه، تابآوری خود و اطرافیان را افزایش دهند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، دكتر جواد مؤمنی، روانشناس و متخصص علوم اعصاب، در گفتوگو با برنامه «بهار اقتدار» با اشاره به تنشهای روانی ناشی از شرایط بحرانی و فضای جنگی، «تابآوری» را یكی از كلیدیترین مهارتهای فردی و اجتماعی برای عبور از این دوران توصیف كرد.
وی درباره تعریف تابآوری گفت: تابآوری به معنای توانایی فرد برای سازگاری و كنار آمدن با شرایط دشوار و بحرانی است؛ شرایطی كه جامعه ما امروز بهصورت ناخودآگاه درگیر آن شده است. به گفته او، نتایج پژوهشهای متعدد در حوزه روانشناسی و علوم اعصاب نشان میدهد افرادی كه از سطح بالاتری از تابآوری برخوردارند، نهتنها سلامت روان بهتری دارند، بلكه از نظر جسمانی نیز در وضعیت مطلوبتری قرار میگیرند.
این روانشناس با اشاره به راهكارهای افزایش تابآوری، آنها را در سه محور اصلی دستهبندی كرد و گفت: بهطور كلی راهكارهایی كه میتواند به افزایش تابآوری كمك كند شامل مهارتهای رفتاری، مهارتهای شناختی و اصلاح سبك زندگی است.
او در تشریح مهارتهای رفتاری، به نقش تمرینهای تنفسی و ریلكسیشن (تنآرامی) اشاره كرد و افزود: یكی از سادهترین تكنیكها برای كمك به فرد در زمان مواجهه با استرس، استفاده از تنفس دیافراگمی یا شكمی است. مطالعات علمی نشان داده است كه چند نفس عمیق و آرام، میتواند به شكل قابلتوجهی در كاهش سطح استرس و اضطراب مؤثر باشد.
دكتر مؤمنی همچنین تمرینهای تنآرامی، شامل انقباض و سپس رهاسازی عضلات، را برای افرادی كه اضطراب آنها با تنش عضلانی همراه است بسیار مفید دانست.
این متخصص علوم اعصاب درباره مهارتهای شناختی گفت: این مهارتها به شیوه فكر كردن ما درباره بحران و آینده مرتبط است. یكی از چالشهای مهم در دوران بحران، تمایل افراد به رصد مداوم اخبار، بهویژه در شبكههای اجتماعی است؛ رفتاری كه میتواند سطح اضطراب را بهشدت افزایش دهد.
او از شهروندان خواست زمان مشخصی را برای پیگیری اخبار در نظر بگیرند و تأكید كرد: اخبار باید حتماً از منابع معتبر مانند شبكههای رادیویی و تلویزیونی رسمی یا كانالهای معتبر در شبكههای اجتماعی دنبال شود.
دكتر مؤمنی در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت سبك زندگی در شرایط بحرانی پرداخت و گفت: لازم است برای سبك زندگی خود، حتی در این شرایط، یك روال نسبتاً ثابت تعریف كنیم. تنظیم منظم ساعت خواب و بیداری، توجه به تغذیه سالم و انجام فعالیت بدنی، حتی اگر در فضای خانه یا پارك باشد، برای حفظ سلامت روان و جسم اهمیت زیادی دارد.
او با اشاره به نقش ارتباطات اجتماعی و همدلی در افزایش تابآوری افزود: حفظ ارتباط با دوستان، آشنایان و همسایگان و تجربه همدلی متقابل، میتواند احساس تنهایی را كاهش دهد و توان روانی افراد برای مقابله با بحران را بالا ببرد. تجربه دوران دفاع مقدس نشان داد كه همیاری محلی و مشاركت مردم چگونه میتواند به كاهش فشارهای روانی كمك كند.
این روانشناس با تأكید بر اهمیت مسئولیت اجتماعی و فعالیتهای داوطلبانه، به حضور جوانان و نوجوانان در قالب گروههای داوطلب، بهویژه از طریق هلال احمر، اشاره كرد و گفت: كمك به دیگران در ایام نوروز و در شرایط بحران، علاوه بر تسهیل امور مسافران و آسیبدیدگان، به بهبود حال روانی خود داوطلبان نیز منجر میشود. انسان بودن یعنی در حد توان، یاریرسان دیگران بودن.
دكتر مؤمنی در پایان، با استفاده از تمثیل «كشتی ایران»، خاطرنشان كرد: همه ما در كشتیای به نام ایران زندگی میكنیم. اگر این كشتی دچار آسیب شود، همه ساكنان آن تحت تأثیر قرار میگیرند. به همین دلیل لازم است در كنار هم بایستیم و برای كاهش آسیبها و بازسازی آن تلاش كنیم تا جامعهای سالمتر و امیدوارتر بسازیم. تلاش ما این است كه در این مسیر، صرفاً كمككننده باشیم.
برنامه «بهار اقتدار » را ساعت 08:00 تا 11:00 از رادیو تهران بشنوید.
مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقهمندان میتوانند برنامههای رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.
