دور یك میز شنبه تا چهارشنبه از ساعت 12:30 به مدت 90 دقیقه

رادیو تهران

دور يك ميز

نقش مهدویت در شكل‌گیری و تداوم انقلاب اسلامی؛ از انتظار منفعل تا كنش اجتماعی

در برنامه «دور یك میز» رادیو تهران، موضوع «نقش فرهنگ انتظار و مهدویت در شكل‌گیری و ارتقاء انقلاب اسلامی ایران» با حضور دكتر امیر رضائی‌پناه، استاد دانشگاه و تحلیل‌گر مسائل سیاسی، بررسی شد؛ نشستی كه با رویكرد تاریخی، اجتماعی و سیاسی، پیوند مهدویت با عدالت‌خواهی، انقلاب اسلامی و كاركردهای حكمرانی را واكاوی كرد.

1404/11/15
|
11:59
|

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، در برنامه «دور یك میز»-سه شنبه 14 بهمن- دكتر رضائی‌پناه با تفكیك دو رویكرد اصلی به مهدویت—رویكرد قدسی ـ الهیاتی و رویكرد اجتماعی—تأكید كرد كه تمركز بحث او بر كاركرد اجتماعی مهدویت در تاریخ تشیع و جامعه ایرانی است.

وی با اشاره به وضعیت تاریخی تشیع به‌عنوان جریانی در اقلیت و در شرایط تقیه، توضیح داد كه پس از سقوط ساسانیان، ایران فرهنگی بدون ایران سیاسی ادامه یافت تا با ظهور صفویان، تشیع و هویت ایرانی به‌طور هم‌زمان به صحنه سیاست جهانی بازگشتند.

او مهدویت را از دوره صفویه به بعد «عنصر حیات‌بخش» جامعه ایرانی دانست و افزود كه در دوره پهلوی، دین و مهدویت با نگاهی بروكراتیك و كاركردگرایانه، تنها در نسبت با ساخت سیاسی معنا می‌یافتند.

به گفته وی، انقلاب اسلامی نقطه گسست از این نگاه بود و مهدویت بار دیگر به‌عنوان مفهومی ذاتی، رهایی‌بخش و عدالت‌محور احیا شد.

رضائی‌پناه با اشاره به شعارهای اصلی انقلاب 1357، عدالت را هسته مركزی مهدویت و انگیزه اصلی حركت انقلابی مردم معرفی كرد و گفت جمهوری اسلامی بستری برای بروز تاریخی این مطالبه فراهم ساخت.

او اندیشه امام خمینی(ره) را مبتنی بر اسلام فرازمانی و فرامكانی دانست و ولایت فقیه را در امتداد سلسله ولایت الهی ارزیابی كرد.

در ادامه، وی با تبیین دوگانه تاریخی حق و باطل، مهدویت را چارچوبی برای تعیین جایگاه كنشگران در تاریخ و نظام بین‌الملل دانست و افزود كه انقلاب اسلامی خوانشی فعال و آرمان‌گرا از انتظار ارائه داده است.

او سه رویكرد محافظه‌كار، احیاگر و آرمان‌گرا به مهدویت را برشمرد و انقلاب اسلامی را نفی انتظار منفعل و تلفیقی از احیا و آرمان‌سازی توصیف كرد.

این استاد دانشگاه همچنین با اشاره به آزمون‌وخطاهای طبیعی نظام سیاسی پس از انقلاب، تأكید كرد كه جمهوری اسلامی بدون كپی‌برداری از الگوهای وارداتی، ساختار خاص خود را شكل داده است.

وی كنش‌های نظام پس از انقلاب را در سه سطح «انقلابی ـ انتقادی»، «عمل‌گرایانه» و «مصلحت‌محور» دسته‌بندی كرد.

رضائی‌پناه در بخش دیگری از سخنان خود، اجتماعی‌شدن مفاهیم دینی و مهدوی را غایت حكمرانی دانست و گفت اگر حكومت نتواند ارزش‌ها را در زندگی روزمره مردم جاری كند، گفتمان رقیب این خلأ را پر خواهد كرد.

او بر نقش فرهنگ، رسانه و جهاد تبیین تأكید كرد و اقتصاد و معیشت مردم را شرط اساسی موفقیت سایر كاركردهای نظام دانست.

در پایان، وی مهدویت را مفهومی مركب از رهایی، رستگاری و نجات معرفی كرد كه با عنصر ولایت پیچیده‌تر می‌شود و باور به «انسان كامل» را به كنش اجتماعی، رسالت‌محوری و پذیرش رنج مقدس پیوند می‌زند.


«دور یك میز» از شنبه تا چهارشنبه ساعت 12:30 تا 14 بصورت زنده از رادیو تهران روی موج 94 مگاهرتز به روی آنتن می‌رود. ضمن اینكه علاقمندان می‌توانند این برنامه را به صورت تصویری در پایگاه اطلاع رسانی این شبكه رادیویی مشاهده نمایند.

مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقه‌مندان می‌توانند برنامه‌های رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.


دسترسی سریع
دور یك میز