در برنامه «دور یك میز» رادیو تهران، پیامدهای تغییر اقلیم و تداوم خشكسالی بر منابع آب، خاك، كشاورزی و امنیت غذایی كشور بررسی شد؛ احد وظیفه، رئیس مركز ملی اقلیم سازمان هواشناسی كشور، تغییرات اقلیمی را مسئله‌ای فراتر از هواشناسی و مرتبط با امنیت غذایی، منابع آب و آینده سرزمین دانست؛جعفر گوهرگانی، معاون آب و خاك وزارت جهاد كشاورزی، بر ضرورت سازگاری بخش كشاورزی، اصلاح الگوی كشت و استفاده بهینه از آب و خاك تأكید كرد و حمیدرضا خورشیدی، مدیركل هواشناسی استان تهران، با اشاره به كاهش 41 درصدی بارش تهران نسبت به میانگین بلندمدت، بر ضرورت مدیریت و ذخیره بارش‌ها و پرهیز از تصور پایان خشكسالی با چند بارش مناسب تأكید داشت.

رئیس مركز ملی اقلیم سازمان هواشناسی كشور: تغییر اقلیم فقط مسئله هواشناسی نیست
احد وظیفه، رئیس مركز ملی اقلیم سازمان هواشناسی كشور، در برنامه «دور یك میز» با تشریح ابعاد مختلف خشكسالی گفت كه خشكسالی صرفاً یك پدیده هواشناسی نیست و می‌توان آن را از منظرهای هواشناسی، كشاورزی، هیدرولوژیك و در مراحل بعد اقتصادی و اجتماعی بررسی كرد. به گفته وی، هر یك از این انواع خشكسالی در بازه زمانی متفاوتی خود را نشان می‌دهد و تداوم آن می‌تواند به كاهش جریان رودخانه‌ها، افت منابع آب و در نهایت پیامدهای اقتصادی و اجتماعی منجر شود.

وی با تأكید بر ارتباط مستقیم امنیت غذایی با آب كشاورزی اظهار كرد كه بدون آب كشاورزی، تأمین امنیت غذایی امكان‌پذیر نیست و از این رو در شرایط كنونی، هر فعالیت و برنامه‌ای باید با توجه به اقلیم و ظرفیت‌های سرزمین انجام شود.

وظیفه همچنین با اشاره به وضعیت فلات مركزی ایران گفت بخش قابل توجهی از جمعیت كشور در منطقه‌ای متمركز شده كه سهم آن از بارش كشور بسیار كمتر از میزان بارگذاری جمعیتی و فعالیت‌های انسانی است؛ بنابراین حتی در سال‌های با بارش نرمال نیز نمی‌توان انتظار داشت كمبود آب این منطقه به‌سادگی برطرف شود.

رئیس مركز ملی اقلیم سازمان هواشناسی كشور، خاك را نیز یكی از سرمایه‌های طبیعی مهم كشور دانست و با اشاره به فرسایش خاك، چرای بیش از ظرفیت مراتع، ساخت‌وساز، جاده‌سازی در مناطق شیبدار و ویلاسازی، تأكید كرد كه كاهش توان جذب آب در خاك می‌تواند زمینه‌ساز افزایش روان‌آب و سیلاب شود. وی در همین زمینه خشكسالی و سیل را دو پدیده مرتبط و به تعبیری «دو روی یك سكه» توصیف كرد.

وی همچنین درباره كاهش منابع آب زیرزمینی و پیامدهای آن هشدار داد و گفت: برداشت‌های گسترده در سال‌های خشك موجب شده در برخی مناطق دسترسی كشاورزان به آب دشوارتر شود و حتی آب‌های استخراج‌شده از اعماق زیاد، به دلیل شوری بالا، به خاك و زمین آسیب وارد كنند؛ مسئله‌ای كه مستقیماً امنیت غذایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وظیفه در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت توجه به ابعاد مختلف تصمیم‌های توسعه‌ای تأكید كرد و گفت: در موضوعاتی مانند توسعه كشاورزی، نباید تنها یك بُعد، برای مثال آب، مورد توجه قرار گیرد و سایر ملاحظات از جمله شرایط اقلیمی و انرژی نادیده گرفته شود.


معاون آب و خاك وزارت جهاد كشاورزی: سازگاری كشاورزی با تغییر اقلیم باید از مزرعه آغاز شود
جعفر گوهرگانی، معاون آب و خاك وزارت جهاد كشاورزی هم در برنامه «دور یك میز» با اشاره به ارتباط مستقیم كشاورزی با امنیت غذایی و معیشت كشاورزان، اظهار كرد كه سیاست‌گذاری در این حوزه باید مجموعه‌ای از ابعاد را همزمان در نظر بگیرد؛ چراكه امنیت غذایی، معیشت جامعه كشاورزی، امنیت سرزمینی و مسائل اقلیمی به یكدیگر پیوند خورده‌اند.

وی درباره سازگاری بخش كشاورزی با شرایط اقلیمی جدید گفت: اطلاعات مربوط به الگوهای بارندگی و دما در اختیار مجموعه‌های جهاد كشاورزی قرار می‌گیرد و سازمان هواشناسی و وزارت جهاد كشاورزی در این زمینه تعامل دارند.
گوهرگانی افزود: آموزش كشاورزان یكی از محورهای این همكاری است و كشاورزان باید آمادگی لازم را داشته باشند تا زمان كشت خود را، به‌ویژه در كشت‌های دیم، با پیش‌بینی بارندگی‌ها هماهنگ كنند.

وی همچنین به ضرورت آمادگی در برابر بارش‌های شدید و روان‌آب اشاره كرد و گفت در چنین شرایطی باید از سازه‌های آبی و اراضی كشاورزی حفاظت شود، از فرسایش خاك جلوگیری شود و خسارت احتمالی به تأسیسات و پمپاژهای كشاورزی كاهش یابد.

معاون آب و خاك وزارت جهاد كشاورزی، خشكسالی را عامل مؤثر بر منابع آب، به‌ویژه منابع آب زیرزمینی، دانست و از شكل‌گیری همكاری و تكالیف مشترك میان وزارت نیرو، وزارت جهاد كشاورزی و دستگاه‌های مرتبط برای استفاده صحیح‌تر و بهینه‌تر از آب و خاك خبر داد. وی همچنین به وجود «الگوی كشت» در كشور اشاره كرد و بر ضرورت حركت در این مسیر تأكید داشت.
در همین زمینه، موضوع تغییر شیوه كشاورزی و حركت به سمت محصولات كم‌آب‌بر نیز در گفت‌وگو مطرح شد و ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌ها و همراهی كشاورزان با سیاست‌های مرتبط با آمایش سرزمین و الگوی كشت مورد تأكید قرار گرفت.


مدیركل هواشناسی استان تهران: یك بارش خوب به معنای پایان خشكسالی نیست
حمیدرضا خورشیدی، مدیركل هواشناسی استان تهران، با ارائه گزارشی از وضعیت بارش‌های سال زراعی گذشته در استان گفت: میزان بارش ثبت‌شده در این مدت حدود 164.8 میلی‌متر بوده، در حالی كه میانگین بلندمدت استان حدود 280.4 میلی‌متر است؛ به این ترتیب تهران حدود 115 میلی‌متر و معادل 41 درصد كمتر از میانگین بلندمدت بارش دریافت كرده است.

وی با اشاره به روندهای اقلیمی گفت: اگرچه ممكن است در برخی سال‌ها دوره‌های پربارش نیز تجربه شود، اما روند كلی به سمت افزایش تمایل به خشكسالی است و نمی‌توان بر اساس یك یا چند سال پربارش، روند بلندمدت را نادیده گرفت.

خورشیدی همچنین نسبت به شكل‌گیری یك برداشت اشتباه در جامعه درباره پایان خشكسالی هشدار داد و گفت: چند بارش مناسب نباید این تصور را ایجاد كند كه كسری منابع آب جبران شده است. به گفته وی، داده‌های اقلیمی كه طی سال‌های طولانی توسط سازمان هواشناسی جمع‌آوری شده‌اند، برای ارزیابی دقیق‌تر این روندها اهمیت دارند.

مدیركل هواشناسی استان تهران درباره بارش‌های احتمالی نیز گفت: بارش‌های مناسب می‌توانند از یك سو به جبران بخشی از كمبودهای گذشته كمك كنند، اما از سوی دیگر احتمال وقوع بارش‌های رگباری و سیلابی نیز وجود دارد؛ بنابراین باید از هم‌اكنون برای مدیریت بحران و كاهش خسارات احتمالی آمادگی داشت.

وی بر ضرورت ذخیره‌سازی و مدیریت آب حاصل از بارش‌ها تأكید كرد و گفت: در صورت وقوع بارش‌های مناسب، باید برای نگهداشت این آب و استفاده از آن برنامه داشت.

خورشیدی همچنین از تداوم همكاری سازمان هواشناسی و وزارت جهاد كشاورزی در حوزه هواشناسی كشاورزی خبر داد و گفت: اطلاعات و توصیه‌های هواشناسی برای استفاده در بخش كشاورزی در اختیار مجموعه‌های مرتبط قرار می‌گیرد.


«دور یك میز» از شنبه تا چهارشنبه ساعت 12:30 تا 14 بصورت زنده از رادیو تهران روی موج 94 مگاهرتز به روی آنتن می‌رود.

مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقه‌مندان می‌توانند برنامه‌های رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.