امیر بی پروا، كارشناس و تحلیلگر مسائل حقوق بینالملل با بیان اینكه رژیم حقوقی حاكم بر تنگه هرمز برای ایران تابع كنوانسیون 1958 است، تصریح كرد: جمهوری اسلامی ایران به موجب حق دفاع مشروع و حقوق ذاتی خود، نه تنها میتواند در شرایط ویژه عبور از این تنگه را معلق كند، بلكه بر اساس مقررات بینالمللی، حق اخذ عوارض در قبال خدمات دریانوردی را نیز داراست.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، دكتر امیر بی پروا در برنامه «دور یك میز» با تحلیل ظرفیتهای حقوقی ایران در تنگه هرمز اظهار داشت: از آنجا كه جمهوری اسلامی ایران عضو كنوانسیون 1982 دریاها (مونتهگو بی) نیست، رژیم «عبور ترانزیت» را به رسمیت نمیشناسد و مقررات كنوانسیون 1958 ژنو بر حاكمیت ایران در این منطقه حاكم است كه بر اساس آن، نوع عبور از تنگه هرمز، «عبور بیضرر» تعریف میشود.
شكست حقوقی آمریكا در شورای امنیت
این كارشناس حقوق بینالملل با اشاره به تلاشهای ناكام آمریكا برای محكومیت ایران در شورای امنیت افزود: در پی محدودیتهای اعمال شده در تنگه هرمز، آمریكا تلاش كرد ایران را ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل ببرد، اما به دلیل نبود توجیه حقوقی، علاوه بر وتوی روسیه و چین، حتی كشورهای اروپایی مانند فرانسه نیز رای ممتنع دادند؛ چرا كه دست آمریكاییها از لحاظ حقوقی كاملاً خالی بود.
حق تعلیق عبور و دفاع مشروع
بی پروا با اشاره به سخنان نخستوزیر مالزی مبنی بر بهرهمندی هوشمندانه ایران از خلاءهای حقوقی، خاطرنشان كرد: ایران در شرایط جنگی یا برای حفظ امنیت دریانوردی بینالمللی، میتواند به عنوان یك حق ذاتی و در راستای دفاع مشروع، عبور كشتیها را معلق كند. این اقدام مشابه تعلیق پروازهای غیرنظامی در زمان جنگ، یك اقدام مسئولانه برای حفظ امنیت جان انسانها و تجهیزات دریانوردی است.
مشروعیت اخذ عوارض در تنگه هرمز
تحلیلگر مسائل بینالملل در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع اخذ عوارض اشاره كرد و گفت: طبق ماده 19 كنوانسیون 1958، كشور ساحلی میتواند در قبال خدمات دریانوردی شامل امنیت، بیمه، كمكهای لجستیك، لایروبی و كنترل ترافیك دریایی، عوارض دریافت كند. همانطور كه در تنگههای بسفر، داردانل، كانال پاناما و سوئز عوارض اخذ میشود، در تنگه هرمز نیز كه هزینههای زیستمحیطی و امنیتی سنگینی به ایران و عمان تحمیل میكند، اخذ عوارض اقدامی كاملاً مشروع و در چارچوب مقررات بینالمللی است.
اقتدار بومی و شكست دكترین نظامی دشمن
وی با تأكید بر اینكه كنترل تنگه هرمز با كمترین هزینه و حتی توسط نیروهای بومی و محلی امكانپذیر است، افزود: جغرافیا و ظرفیتهای مردمی منطقه به گونهای است كه ماشین جنگی ابرقدرتها در برابر آن متوقف میشود. شكستهای اخیر آمریكا در رهگیری پهپادها و موشكها نشان داد كه رژیم حقوقی و دكترین ایران در تنگه هرمز، اكنون به دلیل پیوند با واقعیتهای اقتصادی و نظامی، مورد پذیرش اجباری دنیا قرار گرفته است.
تأمل در پذیرش معاهدات بینالمللی
دكتر بی پروا در پایان با دفاع از عدم الحاق ایران به برخی كنوانسیونها در دهههای گذشته، تأكید كرد: تجربه نشان داده است كه تأمل در امضای برخی اسناد بینالمللی مانند كنوانسیون 1982 دریاها یا موضوعاتی نظیر FATF و دیوان بینالمللی كیفری (ICC)، در بسیاری از مقاطع به نفع منافع ملی تمام شده و مانع از ایجاد اهرم فشار توسط دشمنان شده است. امروز ایران به عنوان یك بازیگر اثرگذار، در حال ترسیم رژیم حقوقی جدیدی در منطقه است كه صلح و امنیت را بر پایه عدالت و اقتدار ملی تعریف میكند.
«دور یك میز» از شنبه تا چهارشنبه ساعت 12:30 تا 14 بصورت زنده از رادیو تهران روی موج 94 مگاهرتز به روی آنتن میرود.
مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وب سایتWWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زنده شبكه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرید.
كانال رادیو تهران را در پیام رسان بله به نشانی radiotehranplus@ جستجو كنید.
علاقهمندان میتوانند برنامههای رادیو تهران را از اپلیكیشن ایران صدا دریافت كنند.
*هرگونه بهره برداری و استفاده از محتوای پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران تنها با ذكر منبع مجاز است.